Neovasküler Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu

nYBMD’den etkilenen bir gözde, makula (retinanın merkezi bölgesi) altında anormal kan damarları gelişir. Bu damarlar kanama ve sıvı sızıntısına neden olabilir, retinada (gözün en içteki, ışığa duyarlı tabakası) şişlik oluşur ve görme kaybı meydana gelir. VEGF ve Ang-2 proteinleri, anormal ve zayıf damar büyümesine yol açar; bu da sıvının sızmasına neden olur. 

nYBMD hastalarında gözlemlenebilecek belirtiler şunlardır:

• Görme merkezinde karanlık bir nokta görmek

• Renklerin normalden daha soluk görünmesi

• Görüntülerin bulanık veya bozuk görünmesi ve düz çizgilerin dalgalı veya eğri algılanması

• Nesnelerin şekil veya boyutlarında bozulmalar görmek

• Okuma, araç kullanma, TV izleme veya günlük aktivitelerde zorlanma gibi fonksiyonel güçlükler

Tanı

Neovasküler Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (nYBMD) tanısı, kapsamlı bir göz muayenesi ve ileri düzey görüntüleme yöntemleriyle konur. Erken tanı ve tedavi, görme kaybının önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Risk altındaki bireylerin düzenli göz kontrolleri yapmaları önerilir.

1. Optik Koherens Tomografi (OCT): Retinanın mikron düzeyinde kesitsel görüntülerini sağlayarak, sıvı birikimi, retina kalınlaşması ve kanama odaklarını tespit eder. nYBMD'nin tanısında ve takibinde altın standart olarak kabul edilir.

2. Floresein Anjiyografi (FFA): Retinadaki damarların durumunu değerlendirir ve sıvı sızıntılarını gösterir. Bu test, özellikle damar tıkanıklıkları ve anormal damar oluşumlarını saptamada kullanılır.

3. Fundus Fotografisi ve Autofloresans Görüntüleme: Retinanın genel yapısını ve pigment değişikliklerini değerlendirir. Bu yöntemler, hastalığın evresini belirlemede yardımcı olur.

Amsler Izgara Testi: Hastaların merkezi görme alanındaki bozulmaları erken dönemde fark etmelerine yardımcı olan basit bir testtir. Düz çizgilerin eğri veya dalgalı görünmesi gibi belirtiler, nYBMD'nin erken işaretleri olabilir.

Tedavi

Yaklaşık 10 yıl öncesine kadar, nYBMD dahil olmak üzere retina hastalıklarının temel tedavisi lazer terapisiydi. Bu yöntem hastalığın ilerlemesini yavaşlatıyordu ancak görmede anlamlı bir iyileşme sağlamıyordu. Daha sonra VEGF’i inhibe eden intravitreal enjeksiyonlar (Anti-VEGF) geliştirildi. Bu tedaviler çoğunlukla tek bir mekanizma üzerinden etki ederek retinada yeni damar oluşumunu azaltmakta ve böylece görmenin iyileşmesini sağlamaktadır. 

Anti-VEGF tedavilere ek olarak hastalığın iki ana mekanizmasını aynı anda hedefleyen (Anti-VEGF/Anti-Ang-2) bir tedavi seçeneği de geliştirilmiştir. Bu tedavi, hem damar büyümesini hem de sıvı sızıntısını azaltır, iltihabı azaltır ve damarların dayanıklılığını artırır; etkisi uzun sürelidir. 

60 yaş ve üzerindeki hastalar, neovasküler yaşa bağlı makula dejenerasyonu geliştirme riski altındadır. Zamanında tanı konup etkili bir ilaçla tedavi edilmediğinde, hastalık ilerleyebilir ve görme kaybına yol açabilir. Bu nedenle risk grubundaki kişilerin, erken tedaviye erişmek ve görme kaybını azaltmak için yılda en az bir kez göz doktoruna düzenli olarak muayene olmaları gerekir.