 |
Mikozlar mantarların neden olduğu enfeksiyöz
hastalıklardır. Vücut savunmasınının bozulmasına
yol açan hastalıklar mikoz oluşmasını kolaylaştırıcı
rol oynarlar ve şiddetlendirirler. Oluşan mikrobiyolojik
boşluk, mantarlar tarafından doldurulur.
Dermatofitler
Tüm dermatofitler iplikli mantarlardır (miçelli)
Keratini metabolize ettikleri için epidermisin
dış tabakalarında , saçta ve tırnakta koloniler
oluşturabilir ve lezyonlar yaparlar. Dermatofit
enfeksiyonları klinik görünümleri itibarıyla,oluşturdukları
yuvarlak lezyonlardan dolayı "tinea" (ringworm)
olarak bilinirler. Bu enfeksiyonlar, yerleştikleri
bölgelere göre, enfeksiyon etkeni patojene bakılmaksızın,
sınıflandırılırlar:
Saçsız Derinin Dermatomikozları
Tinea pedis (ayak mikozları,atlet ayağı): Çok
defa ayak parmakları arasında başlayan ve diğer
kısımlara da yayılan bu enfeksiyonun klinik görünümü
iltihaplı eritem, maserasyon, pullar halinde dökülme,
vezikül ve erozyonlar şeklindedir. En belirgin
semptomları kaşıntı veya yanma hissidir. Tinea
pedis'in karakteristiği deri lezyonlarının simetrik
dağılımıdır. Enfeksiyon insandan insana geçer
ve indirekt temasla da bulaşır.
Tinea manuum veya tinea manus (el mikozu): Tinea
manuum klinik olarak tek taraflı özellikle avuç
içindeki çizgiler boyunca ince kuru pullanma şeklinde
görülür. Diğer elin de etkilenmesi nadirdir. Elin
enfeksiyonu çoğu kez ayaklarınkiyle bir arada
görülür.
Tinea cruris veya tinea inguinalis: Baldır
içleri, diz arkası, skrotum ve kalça bölgelerine
tek ya da çift taraflı yerleşir. Lezyonlar enflamasyonlu
eritematöz, disk şeklinde olup sınırları yükselmiştir
ve pullanma, küçük kabuklar, veziküller ya da
püstüller gösterir. Kaşıntı mevcuttur.
Tinea corporis (Temriye): Çoğunlukla boyun,
el sırtları, ön kol ve özellikle çocuklarda
yüz gibi açık bölgeleri tutar. Lezyonlar genellikle
yuvarlak, bazen oval ya da biçimsiz plaklar
şeklinde, enflamasyonlu odaklar olarak, çoğunlukla
herhangi bir sübjektif belirti olmaksızın gelişirler.
Etkin bir topik antimikotik ile tedavisi mümkündür.
Pityriasis versicolor (Tinea versicolor):
Bu hastalıkta gövdenin üst kısmında ve koltuk
altı bölgelerinde, daha ender olarak da üst
kollarda ve baldırlarda asemptomik, açık kahverengi
lekeler görülür.
Saçlı derinin dermatozları: Tinea Capitis
Favus (Kel) Mantar çoğunlukla yalnız başın
saçlı derisini tutar. Folikülleri istila eder
ve oradan boynuzsu tabakaya yayılarak kükürt
sarısı renkte, mercimek büyüklüğünde skutula
(godet) denilen kabuklar oluşturur. Bu mikozun
seyri kroniktir ve uzayacak olursa sikatrik
alopesiye yol açar. Kalın sarı godetler ve kabukları
fare idrarı kokusuna benzer bir koku oluştururlar.
Tinea kapitis süperfisyalis Mikroporozis'te
başta yuvarlak, gri-beyaz deskuamasyon odakları
görülür. Saçlar kırılır ve adeta üzerine kül
dökülmüş gibi bir görünüm alırlar.
Tinea kapitis profunda (Kerion celsi) Bu hastalık
çoğunlukla çocuklarda başta ve erişkin erkeklerde
sakal bölgesinde görülür.
Çocuklarda, hastalığa kerion celsi adı verilir
ve başta, bir veya birkaç enflamasyonlu
yumuşak şişlik ile karakterizedir. Bu şişlikler
püstüller ve kabuklar oluştururlar, pürülen
bir sekresyonları vardır, saçlar kırılır
ve kolayca koparılabilirler.
Erişkin erkeklerde mantar, sakal bölgesini
tutar. Hastalık pürülen, eksüdatif, yumuşak
granülomlarla karakterize olup tinea barbae
veya sycosis barbae trichophytica adını
alır
Dermatofitlerin yol açtığı onikomikozlar
Tinea ungium veya Tinea unguis Tırnaklarda
olan şekil bozukluğu ve renk değişilliğine "onikoz"lar
adı verilir.Tırnağı istila eden mantarlar tırnağın
şekil ve rengini değiştirirler. Tipik lezyonlar
tırnak plağında kükürt sarısı kalıntılar, tırnak
ucunda kırılmalar, tırnakların distrofik deformasyonudur.
Tırnaklarda enfeksiyon çoğu kez el veya ayaklardaki
mikozlardan kaynaklanır. Tırnaklar yavaş uzadığı
için onikomikozun tedavisi zordur ve uzun sürer.
Maya Mantarlarının Yol Açtığı Deri Hastalıkları
Genel Bilgiler
Bu mantarlar sağlıklı kişilerde, az sayıda
, zararsız saprofitler olarak, deri ve mukozalarda,
sindirim sisteminde bulunurlar. Organizmanın direncinin
kırıldığı hallerde florada bulunan kandidalar
patojenite kazanarak, çeşitli bölgelerde ve değişik
klinik görümlerde enfeksiyonlar yaparlar (kandidiyaz).
Kandidaların yol açtığı klinik olgular:
Pamukçuk (Oral kandidiyaz) Çocukların enfeksiyöz
hastalıkları sırasında ağızlarında görüldüğü
gibi, yetişkinlerde de ağız hastalıkları sırasında
veya diabet, immünosupresif kullanımı gibi durumlarda
ortaya çıkabilir.
Candida intertrigo (İntertriginöz kandida)
Candida intertrigo şişmanlık ve diabetes mellitusta
vücut kıvrımlarında, özellikle kasıklar ve genital
bölge, meme altları ve karındaki yağlı kısımdaki
kıvrımlarda ortaya çıkar.
Kandidaların yaptığı genital mikozlar:
Genital kandidiyaz deyince akla kandidal vulvovaginit
ile kandidal balanit ve balanopostit gelir. Kandidal
vajinitte, vajinal enflamasyon (kolpit) mevcuttur
ve genellikle buna şiddetli bir akıntı eşlik eder.
Ellerde görülen kandida enfeksiyonları
Erosio interdigitalis blastomycetica veya
saccharomycetica Bu lezyonlar özellikle üç ve
dördüncü parmaklar arası olmak üzere parmakların
arasındaki "perde"lerde oluşur ve iltihaplı
eritemler, erozyon, maserasyon ve pullanma ile
karakterizedir.
Candida albicans'ın neden olduğu onikomikoz
Tırnakta dermatofitlerin yaptığı mantar enfeksiyonlarından
farklı olarak kandidal enfeksiyon tırnağın proksimal
kıvrımında şiddetli bir enflamasyon (paronychia)
ve çoğu kez tırnakların lateral yüzeylerindeki
koyu lekeler, renklenmeler yapar.
Küflere Bağlı Gelişen Deri Hastalıkları
Küf hastalıkları içinde otomikozis de vardır:
Bu dış kulağın eksematöz değişimine yol açan bir
süperenfeksiyondur. Küf mikozlarının en yaygın
patojeni Aspergillus türleridir.
|
|